• Tiedstück: 1950 bet 2000

1950 bet 2000

Plan för den Buug vun den Oewerseehaben Rostock, 1958 Plan för den Buug vun den Oewerseehaben Rostock, 1958

Lannesdeil Mäkelborg

1952 warden ut Mäkelborg de Bezirke Rostock, Schwerin un Niegenbramborg makt. Dat Seggen hebben politisch de Bezirksleitungen vun de SED. De Ratslüüd vun den Bezirk un vun de Gemeinden führn blot noch ut, wat sei för ‘ne Order kriegen. 1958 bet 1975 gifft dat in Rostock ümmer de "Ostseewoch“ vun de Ostseelänner. Dat ward makt, wiel de DDR international anerkennt warden will.

1958 ward de "Grenzbrigade Küste“ inricht‘. Vun 1961 an is sei Part vun de "Grenztruppen vun de NVA“. Dat MfS kontrolliert de Grenzoewergäng un spioniert de Lüüd ut. De SED föddert siet 1952, dat sick de Buern tau Produktschionsgenossenschaften (LPG) tausamenschluten sallen. 1960 ward jedein Buer in de Genossenschaft dwungen. 1953 warden miehr as 500 Hotel- un Pensionsbesitter enteigent. Väl Geld ward in den Schippsbuug un de Schipperie rinpumpt. De Universität kriggt ‘ne Schippsbuugtechnisch‘ Fakultät. In de Kreisstädte warden Fabriken ansiedelt‘, de Äten un Drinken verarbeiten daun. De drei Nuurdbezirke sallen "Industrie-Agrar-Bezirke“ warden. De letzten privaten Firmen warden 1973 staatlich makt. Vun 1972 an kamen jedet Johr oewer 2 Millionen Badgäst‘ in den Ostseebezirk.

Vun den 19.10.1989 rägen sick, nah dat "Bäden för den Fräden“, Demonstratschionen gägen de SED-Politik. De "Runnen Dische“ sünd de iersten Foren, wo in de Gemeinden demokratisch diskutiert ward. Tau de Tied wannelt sick ok, wat dat so an Parteien gifft. 1990 ward dat Land Mäkelborg-Vörpommern billt‘ un Schwerin ward de Hauptstadt vun‘t Land. De iersten beiden Regierungen führt de CDU an. Dornah kümmt de Ministerpräsident jedet Mal vun de SPD.

De Demokratie bringt ‘ne niege politisch‘ Kultur un ok de persönlich‘ Frieheit för de Minschen. Gifft ok wegg, de fäuhlen sick verluuren un anner denken blot an den eigen Vördeil.

In de Marktwirtschaft is de Ostseeküst mit Produktschion un väle Badgäst‘ ganz gaud entwickelt, oewer de Südosten vun‘t Land mückert wirtschaftlich rüm.
De letzt‘ Volkskamer stellt 1990 up‘t Land dat Eigentum an Grund un Bodden wedder her. De Tahl vun de Lüüd, de in de Landwirtschaft arbeiten, geiht in Mäkelborg-Vörpommern üm 75% trüch. Buern, de privat nieg anfangen tau wirtschaften orrer de wedder losleggen up den Hoff tau arbeiten, oewernähmen de Landwirtschaften.

vörwards
Historisch-Technisch Museum 
in der fröheren Heeresversäuksstäd Peenemünn‘,
1991 upmakt Historisch-Technisch Museum 
in der fröheren Heeresversäuksstäd Peenemünn‘,
1991 upmakt

Lannesdeil Vörpommern

Vörpommern ward 1952 updeilt in de Bezirke Rostock, Niegenbramborg un Frankfurt/Oder. Dat Seggen hebben de Bezirks- un Kreisleitungen vun de SED.

De Vulkswarft Stralsund un de Peen-Warft Wolgast sünd weck vun de gröttsten Betriebe. De Fischerie- un Fischverarbeitungsschäpen warden tau 90% an de Sowjetunion verköfft. 1957 ward de VEB Vereinigt‘ Kried-Wark Rügen grünnt. Fisch ward in Sassnitz un in Mukran verarbeit‘. Vun 1960 an ward in Reinkenhagen bi Grimmen Ierdöl gewunnen. 1986 ward de Fährhaben Mukran upmakt. De Haben is för den Seeweg vun de DDR nah de Sowjetunion buugt worn. In Torgelow gifft dat de geiterie "Max Matern".

1953 warden oewer 500 Hotels un Pensionen, besünners up Rügen enteigent. De Hüüser kriegen niege Lüüd, de sei vermeiden. Betriebsferienheime, de Feriendeinst vun den FDGB, Sanatorien un Bungalowsiedlungen warden ümmer miehr. Bet 1988 warden dat ümmer miehr Ostsee-Bad’gäst, tauletzt 3 Millionen in’t Johr.

Ein Streik vun de Studenten makt, dat dat nich makt wüür, de Medizin’sche Fakultät vun de Universität in ‘ne Militärmedizin’sche Akademie ümtauwanneln. Oewer dat ward ‘ne Militärmedizin‘sche Sektion vun de Nationalen Vulksarmee (NVA) inricht‘. 1960 kümmt de Offiziershochschaul "Karl Liebknecht" nah Stralsund.

In de DDR ward de Kirch gnittschäwsch beöögt. De Junge Gemeinde mit 25.000 Mitglieder in‘n Nuurden ward in dat Fröhjohr 1953 as "staatsfeindlich" slicht makt. De kathol’sche Kirch hett 1962 in Vörpommern 37.000 Minschen vun dissen Globen. De Pommersch‘ Evangelisch‘ Kirch nömt sick nah 1968 Evangelisch‘ Lanneskirch Griepswold.

DDR vun dat Vülkerrecht anerkennt warden süll. 1984 drapen sick de schwed’sche Ministerpräsident Olof Palme un Erich Honecker, wat de Boebelste vun de DDR wier, in Stralsund.

In de DDR hebben väle dat Gefäuhl, dat sei dat uthollen koenen, wiel jedein ‘ne Arbeit hett, de Mannslüüd un de Frugenslüüd gliek behannelt warden un jedein sozial säker läben kann.  Dat ein oewer doch ünner de politischen Oewerwachung steiht un beluert ward, hebben väle Lüüd afhakt. Jedein wull dat nahmaken, woans de Lüüd in’n Westen läben.

In‘n Harwst 1989 sünd ofteins de evangelischen Kirchen de Born vun den Protest gägen den SED-Staat. Nah dat Bäden för Fräden fangen de Lüüd an mit dat Niege Forum tau demonstrieren. In Stralsund ensteiht 1989 de ierste SPD-Verband  in’n Nuurden. Mökelborg-Vörpommern ward 1990 nieg grünnt un Schwerin ward de Lanneshauptstadt. De Lannesverband Vörpommern e.V. sett sick, man ahn Erfolg, dorför in, dat dat ‘n eigen Bunnesland Vörpommern geef. De Infrastruktur ward utbuugt. De Rügenfisch AG un der Rügener Bad’jung, de tau de Rotkäppchen GmbH hüürt hebben Erfolg. De Verarbeidung vun de Kried oewernimmt de Omya AG ut de Schweiz. In de Warften steckt dat Land ollig Geld ‘rin, üm de vörantaubringen. Oewer 5 Millionen Gäst‘ kamen nah Mäkelborg-Vörpommern. Dorbi sünd de miehrsten an de Ostseeküst, dor ward dat Geld verdeint, oewer de Gägend in‘n Südosten mückert so vör sick hen.

De letzt‘ DDR-Volkskamer makt 1990 dat Landwirtschaftsanpassungsgesetz. Dat gifft de Privatlüüd den Bodden trüch un makt, dat de verschiedenen Betriebsformen all egal behannelt warden. Mäkelborg-Vörpommern kriggt drei Natschionalparks. De "Natschionalpark Vörpommersch‘ Boddenlandschaft" is de drüttgröttst‘ in Düütschland.

Nah 1990 ward in de Forschung un Billung vun Mäkelborg-Vörpommern ‘ne niege Ordnung bröcht.  1991 ward de Fackhochschaul Stralsund för Elektrotechnik un Informatik, Maschinenbuug un Wirtschaft inricht‘. In de Tied vun 1990-1992 schrumpt de Tahl vun de Lüüd, de an de Hochschaulen arbeiden vun 141.000 up 25.000 Lüüd. 2010 ward afstimmt un de miehrsten wullen den Namen "Ernst-Moritz-Arndt-Universität" behollen, man 2017 ännert sick da tun de Nam sall afleggt warden.

Stralsund un Wismer kamen 2002 up de List vun de Weltkultur un wat wi dorvun arwt hebben. 2005 ward in Griepswold dat Pommersch‘ Lannesmuseum upmakt. 2008 ward in Stralsund dat Ozeaneum nieg buugt. De Musiksommer up Üsdom un de Bachwochen in Griepswold trecken väle Besäukers an.

2009 ensteiht ‘n Koordinatschionsrat vun de Muslime in Mäkelborg-Vörpommern.

2012 schluten sick de Lanneskirchen Mäkelborg-Vörpommern, Schleswig-Holstein tau de evangel‘sch-lutherisch "Nuurdkirch" tausamen.

vörwards

Miehr Utstellungsstücken 1950 bet 2000:

(Wähl di 'n Utstellungsstück orrer 'ne Tied ut.)